Uçak hangarlarındaki yüksek genleşmeli köpüklü söndürme sistemi uygulamaları

Tüm dünyada havacılık endüstrisinin gelişimine paralel olarak artan özel ve kurumsal uçak sayıları, bu uçakların bakımlarının yapıldığı, görevleri dışında park edildiği uçak hangarlarının da sayısının artmasına neden olmuştur. Günümüzde hem sivil havacılık firmaları hem de askeri üslerde uçak hangarlarının gerek yangından korunum sistemleri gerekse diğer mekanik tesisat ekipmanları son teknolojinin gerekliliklerine göre tasarlanmaktadır. Bakımları yapılan, görevleri dışında park edilen uçakların değerleri ile kıyaslandığında herhangi bir yangın riskinden korunmalarının riske atılmaması gerektiği aşikardır.

Dünya genelinde uçak hangarlarda takip edilen standart NFPA 409 Uçak Hangarlarının Yangından Korunum Sistemleri Standartıdır. NFPA 409 çeşitli çözüm önerileri sunar ve uçak hangarının boyutları, inşaai yapısına göre gruplandırarak en uygun çözüm önerilerini listelendirmiştir.

Uçak Hangarlarının Grup tiplerine göre en uygun olabilecek koruma şekilleri:

  • Düşük genleşmeli köpük sistemi ve kendinden salınımlı monitör kullanımı ile
  • Yüksek genleşmeli Köpük Jeneratörü Kullanımı ile

Yangın algılama sistemi için de en sağlıklı çözümün alev dedektörü kullanımı olduğu günümüzde kanıtlanmıştır. Köpüklü söndürme sisteminde düşük genleşmeli köpüklü söndürme sisteminin kullanımı daha büyük su deposu ihtiyacı ve daha yüksek kapasitedeki yangın pompası ihtiyacı doğuracaktır. Uygulamayı yapacak firma ve son kullanıcının opsiyonları değerlendirirken tüm faktörleri göz ününde bulundurması gerekir.

Yüksek Genleşmeli Köpüklü Söndürme Sistemi, sprinkler(yağmurlama) sistemi ile kullanımında ya da tek başına kullanımında düşük su ihtiyacı olması açısından önemli ölçüde fark yaratmaktadır.

Ayrıca düşük genleşmeli köpük sistemlerinde kullanılan AFFF ( 1-3% konsantrasyonda) türü köpük konsantreleri florin içerikli olup çevreye olan zararı görece daha fazladır.  Yüksek genleşmeli köpük sisteminde kullanılan köpük sıvısı florin içermeyip çevreye olan zararları minimum seviyededir.

Yüksek Genleşmeli köpüklü söndürme sistemi kompenentlerinin bir arada kullanılarak bağımsız gözlemci firmalar tarafından test edilerek akredite edilmesi elzemdir. Sistem ekipmanlarından köpük tankı, köpük konsantresi, köpük-su karışımı yapan dozlama ekipmanı ve köpük boşaltımı yapılan jeneratörlerin standartlara uygunluğu, teorik olarak hesaplanan tasarım kriterlerini karşılayıp karşılamadığını test etmek hayati önem arz etmektedir. Günümüzde UL (Underwriters Laboratories) ve FM (Factory Mutual) gibi bağımsız kuruluşlar üreticilerin kendilerine sunduğu sistem çözümlerini ve malzemeleri kendi kriterlerine göre test etmektedirler. Bu testler en riskli koşullar göz önünde bulundurularak yapılmaktadır.

Tyco olarak kısa süre önce kabul testleri yapılan İstanbul Havaalanı LMH Hat ve Bakım Hangarı’nın başta yüksek genleşmeli köpüklü söndürme sistemi ve diğer ekipmanların tedariğini yapmanın haklı gururunu yaşıyoruz. Tasarım aşamasından, malzeme montajlarına ve sistemi testine kadar olan süreçte yer aldığımız projede UL/FM sistem onaylı malzeme tercihinin önemini bir kere daha tecrübe etmiş olduk.

Unutmayalım, havacılıkta işi şansa bırakmaya yer yoktur.