Karayolu ağında akıllı ulaşım sistemleri

Karayolları Genel Müdürlüğü olarak; daha modern, konforlu ve güvenli ulaşım sistemleriyle ekonomik ve sosyal fırsatlar oluşturarak, ticareti ve ekonomik gelişmeyi artırmak ve ihtiyaçlara cevap verecek ulaşım altyapısını tesis etmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Ülkemizde hızlı kentleşme sürecinde taşıt sahipliği arttıkça taşıt hareketliliği de yoğunluk kazanmaktadır. 2018 yılı itibariyle karayollarımızdaki taşıt-km değeri 2003 yılına göre % 151 oranında artış göstererek 131.625 milyon olarak gerçekleşmiştir.

Son yıllarda sürücü, yolcu ve yaya profilinin değişmesi, otomotiv ve ulaşım sektöründeki gelişmeler, insanların beklentilerini değiştirmiş ve buna bağlı olarak da alt yapı hizmetlerinden ve otomotiv sektöründen beklentilerde ciddi artışlar olmuştur. İnsanlar artık daha güvenli araç, daha güvenli yol ve daha temiz bir çevre talep etmektedirler. 

Bu doğrultuda 2003 yılında başlatılan Acil Eylem Planı kapsamındaki bölünmüş yol çalışmalarının en önemli amacı; trafik güvenliğini artırarak kazaları azaltmak, kazalardaki “ölüm oranını” düşürmek, aynı zamanda erişilebilirliği ve konforu artırmak, seyahat sürelerini kısaltmaktır. Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda bulunan 2003 yılı öncesi 6.101 km olan bölünmüş yol ağımız 2018 yılı sonu itibariyle 26.642 km’ye ulaşarak yaklaşık 4,4 kat artış göstermiştir. Bölünmüş yollar toplam yol ağımızın %39’unu oluşturmasına karşın, bütün yol ağımızda hareket eden trafiğin (Taşıt-Km) yaklaşık % 82’sine hizmet vermektedir.

Ekonomik gelişme ve teknolojik değişim özellikle motorlu taşıtların sayısında, gücünde ve hızındaki yükseliş,  seyahat talebini artırmakta ve akabinde trafik kazalarında da sayısal artışa neden olmaktadır. Buna rağmen, bölünmüş yolların yapımı ile trafik kazalarından kaynaklanan ölümler azalmıştır. Yollarımızdaki trafik yoğunluğu (taşıt-km) son on yılda yaklaşık iki kat artmış olmasına rağmen 100 milyon taşıt-km başına düşen can kaybımız kaza yeri bilgilerine göre yaklaşık % 60 oranında azalmıştır.

Trafik güvenliği konusunda kuruluşumuzca sürdürülen çalışmalar:

Trafik işaretlemeleri ve otokorkuluk: Trafik güvenliğinin sağlanmasında önemli bir yer tutan trafik işaret ve levhalarının gündüz ve gece görünürlüklerini artırmaya yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğü yapım ve bakım ağında yer alan bitümlü sıcak karışım (BSK) kaplamalı yollarda, yol çizgi boyasının kaplama üzerindeki devamlılığının sağlanması amacıyla, performansa dayalı ihaleler yapılarak, yeni tip çizgi boyaları kullanılmaktadır. Karayolları Genel Müdürlüğü yapım ve bakım ağında bulunan yollarla ilgili olarak yapılan otokorkuluk ihalelerinde, AB kriterleri doğrultusunda performans sınıfına dayalı kıstaslar belirlenmiş ve uygulanmasına başlanmıştır.

Kazaların yoğun olduğu kesimlerin tespiti: Emniyet Genel Müdürlüğünün kaza tutanaklarını koordinat bilgisi ile birlikte düzenlemesi trafik kazalarının daha detaylı analiz edilebilmesini sağlamaktadır. Söz konusu koordinatlara göre hangi türde kazanın hangi yol kesimlerinde yoğunlaştığı tespit edilerek sayısal haritalar üzerine işlenmekte, daha hızlı ve daha etkin çözümler üretilebilmektedir.

Kaza kara noktaları: Belirlenen Kara Noktalar yerinde incelenmekte, yapısal iyileştirme gereken kesimlerde neler yapılacağı tespit edilmektedir. Kara Nokta İyileştirmeleri kapsamında;

** Kavşak düzenlemesi,

** Köy geçişlerinde alt geçit yapılması,

**Modern dönel kavşak yapılması,

** Kurp iyileştirilmesi,

** Sinyalizasyon sistemleri tesisi,

** Çelik veya beton otokorkuluk yapılması,

** Yaya geçitleri yapılması, vb. işler yapılmaktadır.

Planlanan projeler üzerinde trafik güvenliği kontrolü (Road Safety Audit): Yol trafiğe açıldıktan sonra olası kaza potansiyeli yüksek kesimlerin ve Kaza Kara Noktalarının henüz proje aşamasında önüne geçilebilmesi amacıyla yeni planlanan yolların geometrik elemanlarının Trafik Güvenliği yönünden kontrolleri yapılmaktadır. Bu kontroller sonucunda yol fiziki ve geometrik yapısı açısından değerlendirilerek güvenlik yönünden uygun görülen projelerin Trafik Güvenliği Ekipmanları (Otokorkuluk, Yatay-Düşey İşaretleme) açısından da kontrolleri yapılmaktadır.

Sarsma bantları (Rumble Stripes): Sarsma bantlarının amacı, araçları ait oldukları şeridin dışına çıkmak üzere olan dikkatsiz, uykulu ya da yorgun sürücüleri uyarmaktır. Sarsma bantlarından geçerken ortaya çıkan işitsel ve dokunsal uyarıcılar sürücüleri araçlarının yönünü düzeltmeleri için bir ikaz niteliğindedir.

Bu amaçla Karayolları Genel Müdürlüğünce hazırlanan “Sarsma Bandı Uygulama Standartları” isimli kitap doğrultusunda uygulamalara başlanmıştır.

Karayolu ağında akıllı ulaşım sistemleri (AUS): Karayolu ağında trafik güvenliğinin ve sürüş konforunun artırılmasına katkı sağlamak amacıyla Akıllı Ulaşım Sistemlerinin yaygınlaştırılması benimsenmiştir. Bu kapsamda birbiri ile uyumlu entegre bir Akıllı Ulaşım Sistemi yapısının kurulması amaçlanmıştır. Mevcut uygulamalara ilaveten ağırlıklı olarak yönetim merkezleri, trafik yönetimi, yolcu bilgilendirme ve sistemlerin haberleşme altyapısının oluşturulmasına yönelik çalışmalarımız devam etmektedir.

Karayolu denetim istasyonları: Karayolları Genel Müdürlüğü yapım ve bakım ağında yer alan 99 adet karayolu denetim istasyonlarında yapılan denetimlerle, araçların ağırlık ve boyut kontrolleri yapılarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürecek tarzda yük taşımaları engellenmektedir.

Kuruluşumuzca sürdürülen bakım ve trafik güvenliği çalışmaları kapsamında 2018 yılı içerisinde;

31 milyon 900 bin m2 yatay,  175 bin m2 düşey işaretleme, 2 bin 600 km otokorkuluk yapımı gerçekleştirildi. Ayrıca, 223 adet kavşak sinyalize kontrollü yapılırken, 78 adet kaza kara noktası ve kaza potansiyeli yüksek kesim iyileştirildi.