Kuruluşu 2010 yılında olmasına rağmen, 15 yılı aşkın süredir yangın sektöründe faaliyet gösteren YG Yangın 12 yıl boyunca yangın söndürme topu ithal ettikten sonra 2017 yılında üretici konumuna yükseldi. Türkiye’nin tek yangın mühendisi, YG Yangın Güvenliği Üretim Müdürü Ufuk Can GÜNAYDIN, 2017’den bu yana üretimi YG Yangın tarafından yapılan yangın topu ve halon alternatifi söndürücüler olan temiz Aerosol gazlı söndürücüler hakkında bilgi verdi. GÜNAYDIN, yaptıkları üretim sonucunda Türkiye’nin yangın söndürme topunu Tayland ve Çin’den sonra üreten 3., Aerosol Gazlı Yangın söndürme cihazını üreten 6. ülke konumuna geldiğini söylerken, ”Şu anda 2 sene önce geliştirdiğimiz elektrikli aktivasyon sistemi ile kendi patentli ve dünyada tek olan ürünümüzü Türkiye’de iç pazara sunuyoruz, ayrıca yurtdışına ihraç ediyoruz” dedi.

YG Yangın kurulduğundan bu yana sektöre nasıl bir katkı sundu?

YG Yangın 2 yıldır daha önce ithal edilen yangın söndürme topunu üretiyor.  Üretime geçmeden önce tam 12 yıl sene boyunca bu topun ithalatını ve satışını yaptık. Şu anda 2 sene önce geliştirdiğimiz elektrikli aktivasyon sistemi ile kendi patentli ürünümüzü Türkiye’de iç pazara sunuyoruz ayrıca yurtdışına ihraç ediyoruz.  

Bunun yanı sıra PFE-1 ve PFE-3 adlı portatif aeorosol gazlı yangın söndürücüleri ve yine aerosol gazlı olan yüksek teknolojili sistemleri HAFEX markası adı altında üretiyoruz. PFE-1, 1 nozullu ve 610gr, PFE-3, 3 nozullu ve 1.720 gr.  PFE-1, 5 kiloluk bir karbondioksitli tüpe eşit, PFE-3 de 10 kiloluk karbondioksitli tüpe eşit söndürme yapıyor. HAFEX biraz daha teknik ve detaylı açıklama gerektiriyor

Yangın söndürme topu, portatif söndürücülerin ve HAFEX’in nasıl bir avantajı var?

Yangın söndürme topu ve portatif yangın söndürücülerimizin hem sektör hem de yangın söndürme konusunda onlarca avantajları var. Bunlardan bazıları: Yangın söndürme topu 1.3 kilogram ağırlığında olup 8 metreküplük bir yangını söndürür. Kullanımı kolaydır, katiyen insan ve çevre sağlığına zarar vermez, patlama sesinin desibeli 80-85 arası ve 5 sene bakım onarımı gerektirmez, raf ömrü de 5 senedir. Bor madeninden elde edilen bir söndürücü kimyasalını dünyada yangın toplarında bir tek biz kullanıyoruz ve yangın algılama ve söndürme sistemlerine entegre edilmesi de bu ürünümüzü çok özel kıldı. PFE-1 ve PFE-3 aerosol gazlı yangın söndürme cihazlarının da 10 sene bakım onarıma ihtiyacının olmaması ve insan sağlığına zarar vermemesi en önemli avantajları. HAFEX‘e gelirsek yangın söndürme sistemlerinin yeni Apple‘ı diyebiliriz. Kısacası, uzun vadede maliyetler ciddi anlamda düşüyor ve yangın söndürmek daha kolay bir hale geliyor.

Yangın söndürme topunun çalışma sistemi nasıl?

Yangın söndürme topu alev ile temas halinde üzerindeki algılama sistemiyle beraber devreye girer veya herhangi bir panelden 1-24 V arası bir güç aldığımızda da yangına müdahale eder. Bu ikinci aktivasyon yönteminin diğer yangın söndürme toplarına kıyasla avantajı alev yangın topuna temas etmeden de sisteme bağlı olan her hangi bir yangın algılama sistemi sayesinde devreye girmesidir.

Yangın topunun bir diğer avantajı da topun içinde kuru kimyevi toz bulunmaktadır. Fakat İzmir’de Borex markası ile bor madeninden yangın söndürme tozu üretilmesiyle birlikte biz de bu üretime katkı olarak yangın söndürme topuna özel bu tozu mikronize ettirerek yangın söndürme topumuzu dünyadaki diğer yangın toplarından ayrıcalıklı kılabildik. Bu toz soğutmayı daha iyi yapıyor, yangını daha iyi söndürüyor. Normal tozlar yüzeyi ilk 20 saniye içerisinde 1200 dereceye kadar soğuturken bor madeninden yapılmış bu özel toz yangının nüfuz ettiği yüzeyi ilk anda 800- 900 dereceye kadar soğutuyor.  Bu toz yüzde 30 daha iyi etkin ve hızlı yangını söndürmekle kalmıyor fiyat avantajı da yerli üretim kapasitemizi de arttırıyor.

PFE-1 VE PFE-3 nasıl kullanılır?

PFE-1 ve PFE-3 ürünlerimiz çok portatif ve taşınabilirdir. İçinde aeresol kimyasalı olduğu için ne insana, ne çevreye, ne de elektronik ekipmana zarar vermiyor. Bunun yanı sıra kullanımı çok kolay. PFE-1 ve 3’ün kulpunu çekiyorsunuz. Sonra başlatma düğmesine basmanızın ardından deşarj nozullarından yangın söndürücü aerosol gazı çıkıyor. 13- 15 saniye arasında deşarj oluyor. Ağırlıklı olarak sıvı ve gaz yangınlarında yani B ve C sınıfı yangınlarda yüksek derecede etkilidir ve kesin sonuçlar verir. A sınıfı yangınlarda da etkisi büyüktür. Özellikle elektrik yangınları hem A hem B sınıfı malzemeler yani petrokimya ve hafif iletken metallerden oluşan bir yangın olduğundan Aerosol Gazı bu tür yangınlarda kullanılmak için vazgeçilmezdir.

YG Yangın’ın farkı şu: Yangın söndürme topunda elektrik aktivasyonunu dünyada bir tek biz  üretiyoruz. Keza PFE-1 ve PFE- 3’ün de tek üreticisi biziz.

Bir de HAFEX adında bir markamız var. Hibrit Aerosol Yangın Söndürme Sistemleri de halon gazına alternatif olan bir yangın söndürücü.  0.5 metreküpten 60 metreküpe kadar ve sıralı bağlandığı takdirde sınırsız hacimde A, B, C, F ve elektrik yangınlarını en ufak lokasyonlarda ve büyük alanlarda başarı ile insan, çevre ve ortama zarar vermeden yüksek performans ile söndürebiliyor. 

 Aerosol gazlı yangın söndürücülerin çalışma sisteminde nasıl bir farklılık var?

Aerosol gazlı yangın söndürücüler potasyum bikarbonat, bir miktar karbondioksit, azot, nitrojen ve su buhar sisi olarak ortama 1 ila 5 mikron boyutunda tanecikler olarak yayılır ve yangına müdahale eder. Aerosol gazı partiküllerinin çok büyük yüzey alanı yangını besleyen havada bulunan serbest radikaller olarak adlandırılan ve aynı zamanda yangının yakıtı olan Hidrojen ve Hidroksil moleküllerini kendine çeker ve absorbe ederek yangının yakıtını ortamdan egale eder. Yangının bozduğu kimyasal zinciri yeniden kurmakta ve yangını hem fiziksel hem de kimyasal olarak söndürmekte. Avantajları, ortamdaki oksijeni azaltmamakta, korozif etkisi bulunmamakta, canlıya, çevreye, elektronik ekipmanlara, ozon tabakasına zarar verme potansiyeli ve küresel ısınmaya etkisi sıfırdır. Borulama ve bulunduğu ortamda %100 sızdırmazlığa gerek yoktur. En ayırıcı özelliklerinden biri olan yüksek söndürme yoğunluğu ile hem canlıları hem de ortamda bulunan her türlü teçhizat ve ekipmanı A,B,C,F ve Elektrik sınıfı yangınlarından 15 sene boyunca bakım onarım gerektirmeden başarılı bir şekilde korur.

Üretiminiz nerede yapılıyor?

4.Levent sanayi bölgesindeki tesisimizde üretimlerimizi yapıyoruz. Dünyada 5 ülkede bu üretim gerçekleştirilebiliyor. HAFEX teknolojimiz ile biz 6. ülke ve 6. üreticiyiz. Diğer ülkeler Rusya, Çin, Almanya, ABD ve Güney Kıbrıs. Teknoloji 1960’lı yıllarda Sovyetler Birliği tarafından SOYUZ uzay programında kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Bazı ülkeler kimyasalını hala Rusya’dan temin etmekte, fakat bu temini yapan firmaların kullandığı kimyasallar yarım asır önce bulunmuş versiyonudur.

Fakat biz yıllardır süren AR-GE çalışmalarımız sonucu en yüksek kalitede, en temiz ve en yüksek söndürme yoğunluğuna sahip bir kimyasal üreterek ve detaylı mühendislik çalışmalarımızla cihazların iç ve dış dizaynını ekstrem seviyelere ulaştırarak yüzde 100 yerli ve olabilecek en yüksek kalitede üretim gerçekleştirmeye başladık.

Günlük 100 adet yoğunlaştırılmış aerosol gazlı yangın söndürme jeneratörü, 500 adet yangın söndürme topu üretebiliyoruz. Bu rakamlar çift vardiyada çalışılırsa ihtiyaç halinde 2 katına da çıkarılabilmekte.

YG Yangın Güvenliği olarak bugüne kadar 400 ila 500 bin adet arası yangın söndürme topu sattık. 7 farklı ülkeye hatırı sayılır derecede büyük ihracat yaptık. Yangın topunun üretimine geçtikten sonra yıllık ciromuz 4,5 kat arttı ve HAFEX markasını üreterek teknolojimizi bu sektördeki gelinebilecek en yüksek seviyeye çıkarmayı başardık.

İhracat ve iç pazarlarınız hakkında bilgi verir misiniz?

Suudi Arabistan, Dubai, Güney Afrika, Somali, Azerbaycan, Irak, Ürdün gibi ülkelere ciddi oranlarda ihracatımız var. Ama şu an ağırlıklı olarak iç pazara satış yapıyoruz. Genel olarak devlet- kamu ile iş yapıyoruz. Jandarma, Çevik Kuvvet, Devlet Arşivlerini ve çeşitli özel bölgeleri biz koruyoruz. Bunun yanı sıra Vodafone firmasının tek yangın çözüm ortağıyız ve hemen hemen ülkemizin her lokasyonunda bulunan hareketli ve sabit baz istasyonlarını bizim ürünlerimiz yangından koruyor.

HAFEX ile ilgili de bilgi verir misiniz?

HAFEX 0.5 m3 ten 60m3 e sıralı bağlandığında sınırsız büyüklükte kapalı bir hacimde yangın söndürme yapabilen 9 farklı çeşit ürün bulunmakta. Elektrik pano içlerine, sistem odalarına, ana gerilim, orta gerilim panolarına, trafolara, arşiv odalarına ve bunun gibi her boyutta ki lokasyona ihtiyaç ve gerekliliklere göre farklı yangın algılama sistemleriyle entegre ederek yangından korur.

HAFEX total flooding dediğimiz toplam hacmi doldurma ile metreküp bazlı yangın söndürme yapar. Diyelim ki, bir sistem odası oda 5 metre genişliğinde 6 metre uzunluğunda 3 metre yüksekliğinde ise 5x6x3= 90 metreküplük HAFEX cihazı gerekir. Bunun için de HFX-6000 dediğimiz 60 metreküplük,  HFX 3400 dediğimiz 34 metreküplük yangın söndürücünün bulunması o oda için yeterlidir. Bunun yanı sıra Aerosol gazları 99.32 gr/metreküp olarak söndürme yoğunluğu dünyadaki ( NFPA 2010, CEN/TR 15276 1/2, TR ISO15779) standartlar ile belirlenmektedir. Ama biz daha düşük oranda kimyasal kullanarak daha yüksek yoğunluktaki bir yangını söndürmekteyiz. Bununla ilgili test ve deney raporlarımız mevcut ama hali hazırda bulunan standart ve direktifleri şu anlık değiştiremediğimizden evrensel kuralları projelerimizde uyguluyoruz.

Türkiye’nin tek yangın mühendisi de sizsiniz, bu alanda eğitim alma fikri nasıl çıktı?

Evet ben Türkiye’de YÖK denkliği bulunan lisans diplomalı tek yangın mühendisiyim. İngiltere’de okudum. Babamın yönlendirmesiyle seçtim bu alanı. “Git yurtdışında oku, ufkunu genişlet, dil öğren, yangın mühendisi ol,  Türkiye’de tek ol, gel bana destek ol” dedi. Ben de liseyi Kanada’da üniversiteyi İngiltere’de okudum. 

Türkiye’deki tek okullu yangın mühendisiyim ama dünyada da herkes yana yakıla yangın mühendisi arıyor, İngiltere de dahil. İngiltere’de 3 üniversitede bu bölüm var.  Ben UCLAN Üniversitesi’nde okudum. Dünyada ben okumaya başladığımda 8- 10 tane yangın mühendisliği bulunan üniversite vardı ve en iyisi de Hong Kong’da bulunuyordu. İş yoğunluğundan takip edemiyorum sayılar ve dereceler değişmiş olabilir.

Türkiye’de bu bölüm açılmak zorunda. Yangın işinin mühendisine ve uzmanına teslim edilmek zorunda.

Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?

YG Yangın olarak artık siparişe, isteğe göre üretim yapıyoruz. Aslında terzi usulü çalışıyoruz desek yalan söylemiş olmayız. Geçen gün CNC makinasına bir montaj yaptım. Müşterimiz dedi ki: “buraya öyle bir montaj yapalım ki; benim titanyumum yandığında algılasın ve çalıştığı zaman benim cihazımı da durdursun. CNC makinalarında kullanılan yağlara rağmen biz algılama ve söndürme sistemimizi oraya göre entegre ederek bu yüksek maliyetli makinayı koruyabildik. Bu örneği veriyorum çünkü dünyada bu uygulamalar başarısız sonuçlanıyor ama biz yaparız. Bize desinler ki 4 metreküp hacimde yangın söndürülsün, söndürelim. Saniyenin 4 te 1 i zamanda algılasın ve söndürsün desinler söndürelim(Özel projeler yaptık eminiz).  Bizim işimiz yangın söndürmek elimizde bir sürü AR-GE çalışması bulunmakta ve bunlara zaman buldukça devam etmekteyiz

Şu an Türkiye’de DMO Devlet Malzeme Ofisi’nde yer alan ilk yangın güvenlik firması da biziz, Vodafone’un tek tanımlı yangın söndürme tedarikçisi de biziz. Önemli ülkemizin devletimizin özel lokasyonlarınıda biz yangından koruyoruz. Demek ki biz doğru bir iş yapıyoruz ki karşılığını alıyoruz.