Futbolda şiddetin önüne geçilmeli

İnsanoğlunun varoluşu ile birlikte başlayan mücadele ruhu, zaman ile çeşitli rekabet ve gücün ortaya konulduğu ve insanoğlunun gelişmesi ile tüm dil, ırk ve ülkelerden birçok insanı bir araya getiren, ilerleyen zamanlarda hayatını kazanmasını sağlayan, her şeyden önemlisi sağlıklı bir bedene ve insan gelişimine yol gösteren spordur. İşte uzun yıllar önce Mayaların küçük yuvarlak bir taşı bir duvar üzerine koydukları bir taşın üzerinde bulunan küçük bir delikten geçirmesi ile başlayan basketbol, daha sonra Roma’da başlayan şuan dallara ayrılmış olan birçok sporu bünyesinde barındıran ve onlarca insanı arenalarda bir araya getiren gladyatörler ve İlk olimpiyatlar. Günümüzde, kimi insanların küçük bir topun peşinden koşan, yirmi iki tane adam diye tanımladıkları futbol. Sizlere yazımın başında kısa bir tarih yolculuğu yaptırmak istedim. Geçmişten günümüze kadar kendi içerisinde birçok dal ve branşlara ayrılan spor faaliyetleri, zaman ve teknoloji ilerledikçe stadyum, spor solonu ve çeşitli aktivite pistlerinde icra edilmeye başlanmıştır. Bununla birlikte bu kadar çok insanı bir araya getiren bu faaliyetlerin rahat ve güvenli bir şekilde izlenebilmesi için;  kolluk kuvvetleri ve bazı ülkelerde yasaların vermiş olduğu izinler neticesinde kurulan özel güvenlik birimleri ile tedbirler alınmaya başlanmıştır. Bununla birlikte asıl görevlerini bir müsabaka yüzünden ihmal edilmesine yol açılan kolluk kuvvetleri, stadyumlarda ve salonlarda belirli bir şekilde azalma göstererek, yerlerini özel güvenlik elemanlarına bırakmaya başlamıştır. Zamanla birçok müsabakada güvenlik tedbirlerini almaya başlayan özel güvenlik elemanları, özel güvenlik eğitiminde almış oldukları eğitimler doğrultusunda görev yapmaya başladılar ve sektör içerisinde görev yapan özel güvenlik görevlileri stadyum ve spor salonlarında önceden olduğu gibi görev almak istememeye başladılar. Şimdi; ilk önce bu nedenleri ele alalım. 
Özel güvenlik görevlilerine almış oldukları eğitimlerde, stadyum ve spor salonlarında nasıl görev yapacağı eğitiminin verilmemesi, personel seçimi, stadyum ve spor salonları için bir planın bulunmaması,  yapacağı görev konusunda yeteri kadar bilgiye sahip olmaması ve insan ilişkileri. Yukarıda belirtmiş olduğum başlıca nedenler, spor sahalarında birçok olayın meydana gelmesini engellemek, meydana gelebilecek üzücü olaylara caydırıcılık ve engelleyici bir unsur olmaktan çıkıp birçok üzücü olayın yaşanmasına neden olmaktadır; yaşanan bu olaylar ve özel güvenlik görevlilerinin olaylarda davranış ve müdahale şekilleri birçok görsel ve yazılı yayın organlarında yer almaktadır. Sizlere bu konu hakkında İngiltere ve İspanya’dan örnek vermek istiyorum. Birçok saha ve salon sporunun icra edildiği bu iki ülkede; stadyum ve spor salonlarında, resmi kolluk kuvvetlerinden göremezsiniz. Nedenine gelince; tüm spor kulüplerinin  %95’inin kendi spor alanlarının güvenliğini aldıkları birimlerinin olmasıdır.  Birimler ister stadyum ister spor salonu olsun, bu alanlarda meydana gelebilecek en küçük bir olayın planlamasını ve eğitimini sürekli yaparak, o alanda görev alacak personelini de taraftarı olduğu takımın maçına görevlendirmeyerek, görevlendirilmiş olsa en ufak bir şekilde sorumluluğunda bulunan güvenlik alanını ihmal etmesi durumunda, cezalandıracağını ve hatta işini kaybedebileceğini bilmektedir. Tabii bu olayların diğer ülkelerde fazlaca yaşanmamasını asıl nedenlerinin başında; o ülkenin sporda şiddet olaylarına karşı almış olduğu kararlar ve çıkarmış olduğu yasalar yer almaktadır. Ülkemizde birçok spor alanında alınan özel güvenlik tedbirlerini; stadyumlar ve spor salonları adı altında iki başlık altında inceleyelim. 

Stadyumlar

Dünyada birçok ülkede olmazsa olmaz olan hatta müsabaka anında savaşlara bile ara verilen futbol. Futbol sahalarının bulunduğu stadyumlarda yazımızın başında da belirttiğim gibi birçok dünya ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de özel güvenlik görevlileri tarafından birkaç güzel saatini orada tuttuğu takımın yapacağı mücadeleyi izleyerek; kapıların belirli bir zamanda açılıp kapatıldığı stadyumlar. Ve tabii ki; maç sırasında seyirciden sahaya karşı gelebilecek en ufak olumsuzluğu önlemeye çalışmak için sırtlarını sahaya doğru dönmüş olan özel güvenlik görevlileri.Seyirci tuttuğu takıma kızabilir, bağırabilir; sen onu sabırla takip etmelisin. Sana ters cevap verebilir, sen susmalısın ve yine takibe devam etmelisin. Çünkü seyirci statlara rahatlamaya, tuttuğu, gönül verdiği takımı desteklemeye geliyor. İşte son zamanlarda kolluk kuvvetlerinin stadyumlarda azalmaya başlamaları, bazı olayların önüne geçmeye de başlamıştır. Esasında, en azından statlara, herkese zarar veren meşalelerin alınım sayıları azalmaya başladı. Evet, asıl konumuz alınacak emniyet tedbirlerinin mutlaka bir planının yapılması, personel seçimi, stadyumlardaki acil çıkış kapılarının tüm personel tarafından bilinmesi, görev sorumluluğu konusunda ayrıca eğitilmesi kendisinin de bir gün o seyircinin yerinde olacağını bilmesi ve konu ile ilgili eğitimin mutlak suret ile verilmesi. Eğer belli başlı bu konular üzerinde görev vereceğiniz personel eğitimine ağırlık verir iseniz bunların aşılamayacak bir engel olmadığını görebilirsiniz ve böylece zaman ile statlarda olayların çıkmadığını, seyircinin; sevdiği futbolcuya sarılmak için ya da televizyona çıkmak için arkadaşları ile girdiği iddiayı kazanmak için saha içersine girmediğini göreceksiniz. Bunları yaparken de ülkemizdeki stadyumların konumu, kolluk kuvvetleri ve kulüp yetkilileri ile yapılacak planlamalar stadyumlarımızda özel güvenlik birimleri tarafından alınacak emniyet tedbirlerinin daha başarılı bir şekilde alınmasını sağlayacaktır. Maça götürdüğü çocuğunun edilen küfürleri duymasın diye kulaklarını kapattığı, ailelerin olmadığı, hani bazen gözümüze çarpar ve gülümseriz;  gelinlik ve damatlığı ile stada gelen gelin ve damadın olduğu,” benimle evlenir misin?” pankartı açan delikanlının , “kocacığım dolapta yemek var” ben maçtayım diyen bayanlarla dolduğu stadyumlara hiçte uzakta değiliz. Yapılacak olan düzenlemeler ve profesyonel ekiplerle alınacak tüm tedbirler diğer ülkelerdeki gibi özel güvenlik birimlerinin görev anlayışı ve icrasında büyük katkı sağlayacaktır.

Spor salonları

Ülkemizde son yıllarda düzenlenen başarılı organizasyonlarla ve bu alanda faaliyet gösteren spor kulüplerimizin yapmış olduğu yatırımlar doğrultusunda seyirci kitlesini arttıran spor salonlarımızda düzenlenen başarılı organizasyonlar kadar salon güvenlik tedbirleri de önem arz etmeye başlamıştır. Spor salonları sadece basketbol ve voleybol maçları ile birlikte düzenlenen diğer salon oyunlarının dışında birçok insanın katıldığı, farklı organizasyonların icrasında bünyesinde barındırmaktadır. Ve bununla birlikte bu organizasyonda kanunlar gereği herhangi bir üzücü olaya sebebiyet verilmemesi için o spor salonun emniyetini alan kolluk kuvvetleri ile birlikte onlara kendi kanunları ve görev alanları içeresinde yardımcı olan özel güvenlik birimlerini inceleyelim. Stadyumlarda olduğu gibi spor salonlarında birçok organizasyonda özel güvenlik birimlerinde görev yapmaktadır. Tabii stadyumlar kadar büyük bir alana sahip olmayan bu merkezlerde alınacak tedbirler daha farklı bir şekilde ele alınmalıdır (Ülkemizde son yıllarda yapılan kapalı spor salonları hemen hemen stadyumlar kadar olmasa da yine onlar kadar büyük bir alana sahip bunları ayrı bir şekilde değerlendirmek gerekir). Stadyumlar kadar büyük bir alanı içermeyen spor salonlarında alınacak temel güvenlik tedbirlerinin dışında, yine bu faaliyetlerde görevlendirilecek personelin eğitimi ve görev yapılacak yer hakkındaki temel bilgilerin personele zamanında eksiksiz verilerek(Acil çıkış kapıları, olay çıkış kapıları, olay çıkarmaya müsait gruplar ve kendi görev sorumluluk alanları vb.) yapılacak görevin icrasında büyük bir rol oynayacaktır. Asıl amaç sporculara karşı yapılacak herhangi bir olumsuzluğu ve hareketi önlemek kadar meydana gelebilecek herhangi bir deprem, yangın, patlama gibi olaylarda topluluğu yönlendirmek ve sevk etmek çok önemlidir. Bu tür organizasyonlarda görev alan özel güvenlik birimleri bu eğitimlere ağırlık vererek, yapacakları doğru bir hareketin büyük bir karışıklık ve paniğe yol açmadan önlenebileceğini bilmeli ve sadece orada bulunması gerektiği için bulunmadığının farkında olmalıdır. Tüm özel güvenlik faaliyetlerinde belirttiğimiz üzere eğitim yapılmadan karşılaşılacak herhangi bir olay ve durum karşısında yetersiz kalınacağı ve başarısız olunacağı çok iyi bilinmelidir. Ülkemizde bu kadar çok kolluk kuvvetleri ve Özel güvenlik elemanları olduğu halde, günümüzde bir kısım maçlara tek taraftar gurubunun alındığı bilinmektedir. Stadyum güvenliğinde amaç seyirci sayısı kadar güvenlik elemanlarını salonlara doldurmak değil; seyirci sayısını artırmak ve temel güvenlik tedbirlerini alabilecek, toplulukları yönlendirip sevk edebilecek güvenlik elemanlarına bu görevleri vermek ve onları yetiştirmektir. Yukarıda iki başlık altında incelediğimiz konumuzda; öncelikle yapılması gereken temel ilkelerin; eğitim odaklı ve kaliteli personel seçimine dayandığı ve buralarda yapılacak tüm organizasyonların sadece görev kıyafetlerinizin üzerine özel güvenlik yeleklerini giyerek saha ve tribünler arasına sıra halinde dizilmiş insan kalabalığından oluşmamasıdır.  Orada keyifli saat geçirmeye gelen insanlara yardımcı olmaları gerektiğini ve meydana gelebilecek herhangi bir olayda insanların can ve mallarını koruyan, aynı zamanda paniğe sebep olmadan tahliye görevini icra eden gerçek güvenlik hizmetini verebilen personel yetiştirmek ve görevlendirmek olduğunun farkındalığını oluşturmaktır.

Cem TOPÇU / Güvenlik Kont.ve Mobese Merk.Yöneticisi
Doğankoç Güvenlik A.Ş.